Wersja do wydrukuWersja do wydruku

Caerlaverock Castle Położony w południowej Szkocji zamek Caerlaverock przez wiele stuleci był postrachem dla Anglików. Nie wiedzieli oni bowiem, jak atakować twierdzę zamkniętą trójkątnym murem, od którego „odbijały się wszystkie kule armatnie”.

 

Okolice miasta Dumfries, wysuniętego maksymalnie na południe przyczółka szkockiego terytorium, należały w XIII wieku do rodziny De Maccuswell. Na podmokłych łąkach na południe od Dumfries, a więc w pobliżu morza, Sir John De Maccuswell próbował postawić około 1220 roku zamek. Wiadomo o nim tylko tyle, że znajdował się 200 metrów od obecnej twierdzy i że nie został ukończony, zapewne ze względu na zbyt małą odległość od zatoki.

 

Caerlaverock Castle Pół wieku później siostrzeniec Sir Johna De Maccuswella rozpoczął stawianie nowego zamku o wyraźnie obronnym charakterze. Miał on stanowić punkt oporu w walce przeciwko Anglikom, którzy zorientowali się na Szkocję po śmierci Aleksandra III w 1286 roku. Z powodu nieustannego zagrożenia z południa budowa potężnej granicznej twierdzy przyspieszyła i została zakończona w 1300 roku. W tym momencie do Szkocji wkroczył Edward I, król Anglii, zdobywając najpierw Galloway, a potem także oblegając i Caerlaverock z pomocą 3 tysięcy ludzi. Rycerzy oraz chłopów wspomagały maszyny oblężnicze.

 

Niektórzy uważają, że obroną szkockiego Caerlaverock Castle zamku dowodził legendarny William Wallace, ale bardziej wiarygodne jest, że był to ktoś z klanu Maxwellów. Jeden z kronikarzy zanotował, że: „zamek był tak mocny, że nie bał się oblężenia. Jego kształt był jak tarcza, gdyż miał trzy ściany z wieżą na każdym narożniku”. Kronikarz narzekał także na jego położenie – między morzem a bagnami, co mogłoby się skończyć źle dla wojsk królewskich w przypadku np. sztormu.

 

Mimo to, zamek poddał się i do 1312 roku urzędowali w nim Anglicy. W tym roku majątek został zwrócony Maxwellom przez Edwarda I z zastrzeżeniem, że zamek nie może wpaść z powrotem w ręce szkockich wojsk. Maxwellowie jednak sprzymierzyli się z Robertem Bruce’m, królem Szkocji, czym spowodowali kolejny najazd Anglików na swoją posiadłość. Tym razem jednak wrogom nie udało się zdobyć zamku.

 

Caerlaverock Castle Zniszczoną podczas wojen twierdzę odbudowywano i przekształcano sukcesywnie aż do 1400 roku. Nigdy jednak już Caerlaverock Castle nie odzyskał dawnego znaczenia. Jeszcze raz został zdobyty w 1544 roku, wtedy już jego umocnienia były przestarzałe. W XVI wieku zamek stał się rezydencją magnacką. Zabudowania wewnątrz murów zupełnie przekształcono. Z fundacji Roberta Maxwella powstał w 1634 roku budynek mieszkalny. Zaledwie sześć lat później rozgorzały wojny religijne w Anglii, które nie oszczędziły zamku. Protestanckie wojska przez 13 tygodni oblegały twierdzę, niszcząc m.in. południowy odcinek murów oraz wieżę. Zniszczenia nigdy nie zostały nareperowane i dziś możemy zobaczyć zamek w podobnym stanie…

 

Caerlaverock Castle uderza przede Caerlaverock Castle wszystkim nietypową trójkątną bryłą – i to niemal idealnego trójkąta równobocznego. Podobny kształt ma także znacznie mniejszy zamek w Urazie koło Wrocławia. Do dziś nie wyjaśniono, skąd pochodzą trójkątne struktury warownych zamków. Z pewnością miały one na celu zapewnienie skuteczniejszej obrony przed atakiem z użyciem machin oblężniczych.

 

Do trójkątnej bryły zamku Caerlaverock ustawiono cztery wieże, które znajdowały się na każdym narożniku. Przy bramie umieszczono je w nietypowy sposób, a więc dwie obok siebie. Wartość obronną zamku podnosi rozbudowana fosa, której wody podchodzą pod same mury. Naokoło teren wyjątkowo niesprzyjający oblężeniom z użyciem ciężkich machin – mokradła, gęsty podmokły las i morze.

 

Wart uwagi jest również budynek wewnątrz zamku, pochodzący z 1634 roku. Jest to jeden z pierwszych i w ogóle nielicznych na wyspach przykładów architektury nowożytnej – renesansowej, niechętnie tu stosowanej ze względu na wieczną modę na gotyk.

 

Caerlaverock Castle Przed zamkiem znajdują się rekonstrukcje machin oblężniczych, jakich mogły używać wojska Edwarda I do zburzenia murów Caerlaverock. Trudno dziś uwierzyć, że taki, nieduży przecież, zamek mógł się bronić miesiącami. Może pomoże w tym widowisko oblegania zamku lub turniej rycerski organizowany w sezonie?

 

Informacje praktyczne:

Caerlaverock Castle położony jest w południowej Szkocji, ok. 10 km na południe od Dumfries. Najlepiej dojechać tu samochodem. Zamek można zwiedzać w środku: od kwietnia do końca września codziennie od 9:30 do 17:30 i od października do końca marca codziennie od 9:30 do 16:30.

ZałącznikWielkość
caerlaverock.pdf474.79 KB