Cmentarz żydowski w Sobieniach-Jeziorach

Wersja do wydrukuWersja do wydruku

sobienie jezioryW niewielkim sosnowym lasku tuż za miejscowością leżą dziesiątki bogato zdobionych macew. To pozostałość po dawnym cmentarzu żydowskim w tej miejscowości.

Sobienie-Jeziory to niewielkie miasteczko (obecnie wieś) sobienie jezioryz rynkiem i niską piętrową zabudową, położone niemal nad samym brzegiem Wisły. Nie różniło się zbyt wiele od innych mazowieckich miasteczek, gdyby nie tragiczna historia Żydów i pozostałości po nich.
 
Wyznawców judaizmu do Sobieni sprowadził na początku XIX wieku Jacek Jezierski, właściciel miejscowości. Mieli oni przyczynić się do ożywienia gospodarczego. Gmina żydowska rozwijała się tu bardzo szybko, także jeszcze w tym samym stuleciu powstała szkoła oraz synagoga.
Przed wojną Żydzi stanowili ponad 75% mieszkańców tej miejscowości (ok. 1700 osób). W 1942 roku hitlerowcy wywieźli ich do obozu zagłady w Treblince, a macew z cmentarza użyli jako płyt chodnikowych, które ułożyli m.in. na podjeździe na miejscową plebanię. Dopiero kilka lat temu miejscowy proboszcz rozpoczął akcję wywożenia płyt nagrobnych do sosnowego lasku, miejsca po dawnym cmentarzu. Na początku 2009 roku wyciągnięto z ziemi również macewy, po których wcześniej podjeżdżało się na jedną z posesji przy kościele.
 
sobienie jezioryDziś w sosnowym lasku za kościołem możemy zobaczyć fragmenty około 400 macew w różnym stanie. Niektóre mają jeszcze oryginalną polichromię, inne z kolei zostały rozbite lub sprofanowane. Ogólnie rzec biorąc płyty podzielono na dwie osobno ułożone grupy. Jedna to części prostokątne, a druga to rzeźbione półkoliste zwieńczenia. Zapewne kiedyś przeszkadzały, nie były „funkcjonalne” (ze względu na kształt) i dlatego zostały odcięte od właściwych tablic. W otoczeniu macew walają się puszki po libacjach alkoholowych miejscowej młodzieży. Warte uwagi są nagrobki z różnymi przedstawieniami: złamanych gałązek róży, otwartych szaf z księgami, a zwłaszcza z motywem ręki wrzucającej monetę do skarbonki – symbolizujące szczodrość zmarłego.
 
 
 
Informacje praktyczne:
Sobienie Jeziory znajdują się 47 km na południowy wschód od Warszawy – najłatwiejszy dojazd drogami nr 79, 50, 799 i 801. W Sobieniach Jeziorach zaraz za kościołem trzeba skręcić w lewo.
 
Tekst i zdjęcia: Jakub Jagiełło
 

 

 

ZałącznikWielkość
PDF icon sobienie.pdf446.78 KB
Podsumowanie
Region Mazowsze
Województwo mazowieckie
Miejscowość Sobienie-Jeziory
Kategoria Zapomniane miejsca
Mapa
  • Zapomniane miejsca