W poszukiwaniu ukrytych jeziorek i wydm w Mazowieckim Parku Krajobrazowym

Wersja do wydrukuWersja do wydruku

mazowiecki park krajobrazowyNa terenach między Karczewem a Celestynowem znajdziemy urozmaiconą rzeźbę terenu, wydmy, jeziora oraz bagna. Wszystko to w przepięknym lesie.

 
Wysiadając z pociągu na niewielkiej stacji za Otwockiem, mazowiecki park krajobrazowyw Śródborowie, od razu znajdujemy się, jak sugeruje sama nazwa, pośród borów – lasów z przewagą drzew iglastych.
 
Przed zagłębieniem się w lasy, warto zwrócić uwagę na znajdujący się w pobliżu stacji (na północny zachód) pensjonat „Śródborowianka”. Było to w okresie międzywojennym popularne miejsce wypoczynku żydowskiej elity, z kasynem w podziemiach. Gościło znanych pisarzy (jak Julian Tuwim), aktorów i śpiewaków operowych. Podczas II wojny światowej stacjonowała tu Armia Czerwona, a po wojnie założono sierociniec dla dzieci żydowskich. W 1964 roku budynek przeszedł w ręce Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, które uczyniło ze „Śródborowianki” swój ośrodek wypoczynkowy. Jest to jedyny tego typu obiekt na terenie Polski.
 
Po obejrzeniu „Śródborowianki” udajemy się za niebieskimi znakami (Otwocki Szlak Okrężny) na południe. Szlak kluczy trochę po Soplicowie, po uliczkach o wdzięcznych nazwach, na przykład Wojskiego, a kiedy wreszcie wychodzi na prostą drogę – zaraz z niej zbacza, by wspiąć się na Łysą Górę (119 m). Ceniącym sobie wygodę rowerzystom radzimy pojechać prosto, gdyż niedługo po zdobyciu stromej i piaszczystej górki szlak wraca na drogę, z której skręcił.
 
Niebieskie znaki prowadzą teraz do niezwykłego miejsca – Jeziora Torfy. Zza drzew wyłania się niesłychanie piękny widok na ukryte w lesie jezioro, które można podziwiać z przygotowanego przez zarząd parku pomostu. Zawdzięcza ono swą nazwę istniejącym tu niegdyś torfowiskom. Płytkie, o powierzchni 7 ha, powstało w miejsce przedwojennej kopalni torfu. Wody jeziorka i jego malownicze brzegi zamieszkuje wiele gatunków zwierząt i roślin, między innymi zagrożony wyginięciem w Polsce żółw błotny. Jezioro Torfy stanowi centrum utworzonego w 1977 roku rezerwatu Na Torfach, po którym można się poruszać tylko po ścieżce edukacyjnej.
 
mazowiecki park krajobrazowyZ tego powodu, aby wyruszyć dalej, trzeba się cofnąć spod punktu widokowego tą samą drogą aż do momentu połączenia z czerwonym szlakiem (na sporym odcinku nie jest dobrze oznaczony – na drzewach widać tylko białe prostokąty, z jeszcze niewymalowanymi znakami), który prowadzi do kolejnego ciekawego miejsca – Kamienia Leśnika. Znajdujący się na skromnej, kamiennej płycie napis głosi: Gdzie halizny i pustynia, siać i sadzić zagajenia, niech się po nas las zostanie, pracy naszej poszczęść, Panie. Pamiątka roku 1931/34. (dalej nieczytelne).
 
Dumając nad wysiłkiem ochrony przyrody, udajemy się dalej czerwonym szlakiem rowerowym. Teren się zmienia, robi się coraz bardziej piaszczyście, ponieważ trafiamy na wydmy, naniesione tu przez wiatr już 11 tysięcy lat temu. Najbardziej widoczne są jednak ślady znacznie bliższej historii – dwa poniemieckie bunkry z 1944 roku. Stanowiły fragment tzw. Brückenkopf Warschau, Przedmościa Warszawa. Pierwszy z nich, położony bliżej drogi, to schron obserwacyjny o wymiarach 11x14,5 m, wykonany z 600 m3 betonu. Składa się z: przedsionka, śluzy przeciwgazowej, strzelnicy, pokoju oficerów i pokoju map oraz pomieszczenia z kopułą, w której kiedyś znajdowały się peryskopy. Drugi z bunkrów to schron bojowy dla ciężkiego karabinu maszynowego, o wymiarach 9x10 m. Do zwiedzania obu z nich niezbędna jest latarka. Warto zwrócić uwagę na ich wspaniałą akustykę.
 
mazowiecki park krajobrazowyDalszy odcinek jest przez krótki czas nieco uciążliwy, ze względu na wszechobecny piasek. Kierujemy się cały czas prosto ścieżką dydaktyczną wzdłuż drogi, przecinamy rezerwat Celestynowski Grąd, aż docieramy do parkingu przy rezerwacie Bocianowskie Bagno (około 7 km od bunkrów), które warto okrążyć ze względu na jego niezwykły urok. Tutaj, podobnie jak w wypadku rezerwatu Na Torfach, niewielkie jeziorka, wyłaniające się nagle pośród lasu, są pozostałościami po dawnej eksploatacji torfu. Rosną tu między innymi: rosiczka okrągłolistna, modrzewnica zwyczajna i borówka bagienna. Mając szczęście, można też spotkać któregoś z licznych zwierzęcych lokatorów: łosia, dzika, sarnę, lisa lub żurawia.
 
Informacje praktyczne:
Trasa: Śródborów – Jezioro Torfy – Kamień Leśnika – Celestynowski Grąd – Bocianowskie Bagno – Celestynów (ok. 30 km)
Trudność: większość trasy: 2, odcinki w okolicach wydm: 3
Mapa: np. Mazowiecki Park Krajobrazowy, wyd. ExpressMap, skala 1: 40 000

Tekst: Ewa Perlińska
Zdjęcia: Jakub Jagiełło
 
Tekst z projektu Mazowsze Turystyczne
 

 

 

Podsumowanie
Region Mazowsze
Województwo mazowieckie
Miejscowość Celestynów
Kategoria Okolice Warszawy
Typ trasy Trasa piesza, Trasa rowerowa
Mapa
  • Trasa piesza
  • Trasa rowerowa
  • Okolice Warszawy