Pałac w Małej Wsi

Zestawienie zrobiliśmy w oparciu o nasz przewodnik Dwory i pałace Mazowsza: powiat grójecki (wydanie 2).

Dwory i pałace Mazowsza: powiat grójecki
Dwory i pałace Mazowsza: powiat grójecki

1. Mała Wieś
Magnacka siedziba Walickich, wzniesiona na miejscu starszego dworu Zbierzchowskich. Bazyli Walicki, stronnik Stanisława Augusta, uczynił z niej centrum rozległego majątku. Pałac ukończono w 1786 roku, a jego dzieje splatają się z epoką schyłku Rzeczypospolitej.

Wnętrza pałacu w Małej Wsi
Wnętrza pałacu w Małej Wsi

2. Warka
Pałac w Winiarach, związany z rodem Pułaskich, należy do najważniejszych rezydencji regionu. W obecnej formie wyrósł z barokowego założenia z 1689 roku. Po wojnie stał się siedzibą muzeum Kazimierza Pułaskiego, łącząc historię polską i amerykańską.

Pałac w Warce-Winiarach
Pałac w Warce-Winiarach, fot. Igor Dziedzicki

3. Drwalew
Klasycystyczny pałac Krzywoszewskich zyskał nowe znaczenie, gdy przejął go Stanisław Klawe. Powstał tu Instytut Serologiczno-Bakteriologiczny, produkujący jedne z najlepszych surowic i szczepionek w kraju. W 1939 roku ulokowano tu sztab wojsk niemieckich.

Pałac w Drwalewie
Pałac w Drwalewie, fot. Andrzej Rola-Stężycki

4. Boglewice
Jedna z najstarszych siedzib w powiecie, wzmiankowana już w XIII wieku. Największy rozkwit przyniosła epoka Bersonów, zamożnej rodziny przemysłowców i ziemian. Z pałacem wiążą się losy Justyny Berson, wspominanej przez Iwaszkiewicza, oraz początki grójeckiego sadownictwa.

Pałac w Boglewicach
Pałac w Boglewicach, fot. Rafał Terkner

5. Dańków
Rezydencja szczególnie ważna dla dziejów polskiego rolnictwa. Aleksander Janasz wyhodował tu słynne odmiany pszenicy, a później z majątkiem związał się profesor Tadeusz Wolski, twórca pszenżyta. Dwór po reformie rolnej służył hodowli roślin, a po 1999 roku wrócił do rodziny.

Dwór w Dańkowie, fot.. Piotr Libicki
Dwór w Dańkowie, fot.. Piotr Libicki

6. Kobylin
Neorenesansowy pałac zaprojektowany około 1880 roku przez Władysława Marconiego dla Ciszewskich należy do najokazalszych w powiecie. W czasie okupacji mieściła się tu siedziba niemieckiego Kreishauptmanna, a po wojnie szkoła i internat. Dziś odzyskał reprezentacyjny charakter.

Pałac w Kobylinie
Pałac w Kobylinie, fot. Iwona Olkowska

7. Kozietuły
Gniazdo rodowe Skarbków Kozietulskich, jednej z najgłośniejszych rodzin ziemi grójeckiej. Sama miejscowość przywołuje pamięć o epoce napoleońskiej i nazwisku bohatera Somosierry. To miejsce o wyjątkowej wadze symbolicznej, łączące lokalną siedzibę rodową z wielką historią wojskową Polski.

Dwór w Kozietułach
Dwór w Kozietułach

8. Łęgonice
Dawny majątek nad Pilicą, którego dzieje łączą się z powstaniem listopadowym i sekwestrem dóbr Franciszka Łabuńskiego. W końcu XIX wieku opisywano go jako wielkie założenie z pałacem, gorzelnią i rozbudowanym zapleczem gospodarczym. To przykład rezydencji pogranicza Mazowsza i ziemi opoczyńskiej.

Pałac w Łęgonicach
Pałac w Łęgonicach, fot. Andrzej Rola-Stężycki

9. Nowe Miasto nad Pilicą
Jedna z najstarszych i najważniejszych siedzib powiatu, związana najpierw z Nowomiejskimi, później z Granowskimi. Pałac, położony malowniczo nad Pilicą, wyrósł z dawnego ośrodka miejskiego i szlacheckiego. Rezydencja skupia w sobie historię lokalnej elity od średniowiecza po czasy nowożytne.

Pałac w Nowym Mieście nad Pilicą
Pałac w Nowym Mieście nad Pilicą

10. Wola Boglewska
Miejscowość znana od XIV wieku, początkowo jako Wola Grodziecka. Należała m.in. do Boglewskich, Rychłowskich, Ryxów, Kępalskich i Bęskich. Pałac z 1900 roku w czasie okupacji był azylem dla wysiedlonych i punktem kontaktowym konspiracji, po 1945 roku mieścił szkołę. Dziś niszczeje.

Pałac w Woli Boglewskiej
Pałac w Woli Boglewskiej
Dwory i pałace Mazowsza: powiat grójecki
Dwory i pałace Mazowsza: powiat grójecki

Related Posts