Dwór w Żakowie

Przeczytaj o ponad 40 dworach i pałach w powiecie mińskim:

Dwory i pałace Mazowsza: powiat miński
Dwory i pałace Mazowsza: powiat miński

1. Pałac Dernałowiczów w Mińsku Mazowieckim
Jedna z najważniejszych rezydencji powiatu, której początki sięgają XVI wieku. Najpierw istniał tu dwór Wolskich, później obiekt przebudowano na barokowy pałac z narożnymi wieżami, a w XVIII wieku wzbogacono o efektowne arkadowe loggie, nawiązujące do włoskich willi. To siedziba o wyjątkowo długiej i wielowarstwowej historii, związana z najważniejszymi rodami regionu.

2. Dwór w Dłużewie
Dłużew był gniazdem rodowym Dłużewskich herbu Pobóg i pozostawał w ich rękach przez około czterysta lat. Z miejscem tym wiąże się postać Jana Nepomucena Dłużewskiego, uczestnika powstania styczniowego. Na przełomie XIX i XX wieku planowano tu realizację projektu Stanisława Witkiewicza, ostatecznie jednak obecny murowany dwór wzniesiono według projektu Jana Heuricha Młodszego. W czasie wojny działał tu pensjonat i schronienie dla uchodźców, a w 1939 roku gościła tu Zofia Nałkowska.

Dwór w Dłużewie

3. Pałac w Janowie
Janów wyróżnia się przede wszystkim wyraźnie udokumentowaną historią właścicieli z XIX i początku XX wieku. Przechodził z rąk do rąk, aż w 1910 roku nabył go Lucjan Cegliński, który rozpoczął przebudowę założenia i wzniósł okazały neorenesansowy pałac. Po ślubie z hrabianką Cecylią Potocką Janów stał się ambitną rezydencją ziemiańską. W 1920 roku dobra zostały zniszczone podczas wojny, a sam pałac bolszewicy zamienili na stajnię. Po wojnie ulokowano tu szkołę rolniczą, działającą aż do 2012 roku.

Pałac w Janowie
Pałac w Janowie

4. Pałac w Dębem Małym
To rezydencja o szczególnie długiej ciągłości dziejów: od średniowiecznych wzmiankowań wsi, przez wielowiekowe panowanie Dębskich, aż po XIX-wieczne przekształcenie majątku w okazałe założenie pałacowe. Obecny pałac powstał w 1886 roku dla Antoniego Karola Stulgińskiego. W 1920 roku urządzono tu szpital polowy dla polskich żołnierzy, a w 1944 lazaret dla rannych żołnierzy radzieckich. Po wojnie działała tu szkoła i dom opieki społecznej. Dodatkowego znaczenia nadaje mu pożar z 2023 roku i późniejsza odbudowa.

Pałac w Dębem Małym, fot. Paweł Ajdacki

5. Dwór w Żakowie
Żaków ma bardzo głębokie korzenie, sięgające XVI wieku i dziejów rodu Siennickich. Sama obecna rezydencja powstała dopiero pod koniec XIX wieku, ale skala jej późniejszych losów czyni ją jednym z najciekawszych obiektów powiatu. Po wojnie dwór przejęło państwo i urządzono w nim szkołę, co mocno wpłynęło na bryłę. Mimo to zachował reprezentacyjny charakter, a po gruntownym remoncie odzyskał rangę dawnej siedziby ziemiańskiej.

Dwór w Żakowie
Dwór w Żakowie, fot. Danuta Kazimierska

6. Dwór w Aleksandrówce
To jeden z najbardziej poruszających historycznie obiektów w powiecie. Związany był z rodziną Kosińskich i Kurkowskich, wśród których byli uczestnicy powstania styczniowego, działacze oświatowi i konspiratorzy. Podczas okupacji dwór stał się punktem Armii Krajowej, schronieniem dla partyzantów oraz miejscem tajnych wykładów i kolportażu prasy podziemnej. Zachowany drewniany budynek, z nietypowymi alkierzami, ma nie tylko wartość architektoniczną, ale też silny wymiar patriotyczny.

Dwór w Aleksandrówce
Dwór w Aleksandrówce
Dwory i pałace Mazowsza: powiat miński
Dwory i pałace Mazowsza: powiat miński

Related Posts