Pałac w Jackowie

Pałac w Jackowie wyrósł z późnobarokowego dworu, a w XIX wieku stał się jedną z bardziej reprezentacyjnych siedzib ziemiańskich północnych Kaszub. Przetrwał okres PGR-u i wieloletnie zaniedbanie. Dziś jest stopniowo odnawiany, a jego zabytkowe wnętrza odzyskują dawny charakter.

Historia Jackowa sięga co najmniej XIV wieku. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1377 roku. W źródłach pojawia się wówczas Woycech, czyli Wojciech von Jaskow (Jatzkow), a sama osada figuruje jako lokowana na prawie polskim.

Pałac w Jackowie, fot. I. Szułdrzyńska, 1991 r.
Pałac w Jackowie, fot. I. Szułdrzyńska, 1991 r.

W XVI wieku Jackowo należało już do kaszubskiego rodu Jackowskich, czyli von Jatzkow, jednego z najzamożniejszych rodów ziemi lęborskiej. W XVII stuleciu udziały w majątku mieli także Przebendowscy. Wśród nich był Piotr Przebendowski herbu Kuna – sędzia ziemski lęborski i poseł na sejmy Rzeczypospolitej.

Więcej informacji o ponad 70 dworach i pałacach powiatu wejherowskiego znajdziesz w naszym przewodniku:

Dwory i pałace Pomorza: powiat wejherowski
Dwory i pałace Pomorza: powiat wejherowski

Od dworu Somniczów do pałacu Fließbachów

W XVIII wieku Jackowo przeszło w ręce Somniczów, czyli rodu von Somnitz. W 1784 roku istniały tu już folwark, młyn wodny, szkoła, kuźnia i karczma. Na początku XIX wieku dobra jackowskie miały znaczną wartość, a około 1804 roku Somniczowie wznieśli tu późnobarokowy dwór otoczony parkiem i lasem.

Przełom nastąpił w 1829 roku, gdy majątek kupił Carl Georg Fließbach. Był byłym porucznikiem armii pruskiej i uczestnikiem wojen napoleońskich, lecz nie pochodził ze szlachty. Jego rodzina mogła wejść w posiadanie ziemi dopiero po reformach początku XIX wieku.

Pałac w Jackowie, fot. I. Szułdrzyńska, 1991 r.
Pałac w Jackowie, fot. I. Szułdrzyńska, 1991 r.

Fließbachowie pozostali w Jackowie przez ponad sto lat. W drugiej połowie XIX wieku dawny dwór rozbudowano, dodając boczne skrzydła, ryzalit frontowy i werandę ogrodową. Skromniejsza siedziba nabrała wówczas charakteru okazałego, neoklasycystycznego pałacu.

Na przełomie XIX i XX wieku majątkiem zarządzał Franz Wilhelm Hugo Fließbach. W latach 1900–1910 przeprowadził gruntowną modernizację rezydencji. Przebudowano wnętrza, w hallu pojawiły się secesyjne dekoracje, wymieniono stolarkę, doprowadzono elektryczność i założono centralne ogrzewanie zasilane z budynku gorzelni.

Franz należał do ludzi otwartych na techniczne nowinki – w 1905 roku został pierwszym w okolicy właścicielem samochodu, marki Opel. Majątek specjalizował się w hodowli owiec i koni oraz w uprawie ziemniaków i żyta. W latach 20. działał tu również nowoczesny tartak.

Ostatnim właścicielem Jackowa z rodu Fließbachów był Günther, który w latach 30. rozbudował stajnie i ponownie zmodernizował pałac. Powstała wtedy m.in. drewniana weranda, a sala balowa otrzymała osobne wejście od strony parku. Rodzina opuściła Jackowo przed wkroczeniem Armii Czerwonej.

Pałac w Jackowie, fot. Robert Zieleziński, 2026
Pałac w Jackowie, fot. Robert Zieleziński, 2026

Sala balowa zamieniona w kino

Po 1945 roku w majątku działały PGR i Stacja Hodowli Roślin. Część pałacu przeznaczono na mieszkania pracowników oraz pomieszczenia administracyjne i socjalne. W 1963 roku gospodarstwo przejęła Stacja Hodowli Roślin z Kurowa. Dawna sala balowa została wówczas przekształcona w kino.

Z czasem rezydencja zaczęła niszczeć. Brak remontów i bieżących napraw doprowadził do pogorszenia jej stanu.

Pałac w Jackowie, fot. Nina-Herzberg-Zielezińska, 2025
Pałac w Jackowie, fot. Nina-Herzberg-Zielezińska, 2025

Sytuacja zmieniła się po 2010 roku, gdy pałac trafił w ręce obecnych właścicieli. Rozpoczęto stopniową renowację, która szczególnie przyspieszyła w 2025 roku. Kolejne pomieszczenia odzyskują historyczny wygląd. Zachowały się m.in. dębowa boazeria, pseudokasetonowy strop z secesyjną polichromią oraz ozdobny kominek.

Pałac w Jackowie, fot. Nina-Herzberg-Zielezińska, 2025
Pałac w Jackowie, fot. Nina-Herzberg-Zielezińska, 2025

Obecnie folwark w Jackowie pełni również funkcje agroturystyczne. Sam pałac jest pieczołowicie odnawiany przez Annę Mazuś. Działa tu także Miejsce Spotkań z Uważnością „Powidoki”. Po dziesięcioleciach powojennych przekształceń i zaniedbania dawna rezydencja Fließbachów ponownie zaczyna przypominać pałac znany z przedwojennych fotografii.

Więcej informacji o ponad 70 dworach i pałacach powiatu wejherowskiego znajdziesz w naszym przewodniku:

Dwory i pałace Pomorza: powiat wejherowski
Dwory i pałace Pomorza: powiat wejherowski

Related Posts