Sigulda pałac

Na wysokim lewym brzegu Gauji, wśród parkowej zieleni, stoją obok siebie dwie budowle z różnych epok: neogotycki pałac, nazywany Nowym Zamkiem, oraz pozostałości średniowiecznej warowni. Łączy je historia majątku, którego kolejni właściciele zmieniali dawne zaplecze twierdzy w reprezentacyjną rezydencję.

Pałac (który zwiedza się najpierw) powstał w latach 1878–1881 jako letnia siedziba Olgi i Dmitrija Kropotkinów. Olga, pochodząca z rodziny von der Borch, wniosła Siguldę do małżeństwa w 1867 roku. Budowę prowadził mistrz Jānis Meņģelis z Cēsis. Elewacje z ciemnego kamienia rozjaśniają obramienia okien i poziome pasy, a nad bryłą góruje wysoka wieża. Neogotyckie formy dobrze współgrały z pobliskimi ruinami, które w XIX wieku zaczęto traktować jako romantyczną ozdobę krajobrazu.

Sigulda pałac od strony folwarku
Sigulda pałac od strony folwarku
Pałac w Siguldzie, wnętrza
Pałac w Siguldzie, wnętrza

Najcenniejszy wystrój wnętrz pochodzi z późniejszego okresu. Po reformie rolnej pałac przekazano w 1922 roku organizacji łotewskich pisarzy i dziennikarzy; urządzano tu spotkania, bale i pobyty wypoczynkowe. W 1937 roku przeprowadzono gruntowną przebudowę według projektu Alfrēdsa Birkhānsa. Powstały wnętrza w duchu łotewskiego romantyzmu narodowego, współtworzone przez miejscowych artystów. Warto obejrzeć drewniane okładziny, geometryczne dekoracje sufitów, motywy poroży oraz witraże z barwnymi postaciami. Efektowna jest również klatka schodowa z wygiętą balustradą. Wystrój z 1937 roku odrestaurowano podczas prac prowadzonych w latach 2017–2021.

Ruiny zamku w Siguldzie
Ruiny zamku w Siguldzie

Za pałacem droga prowadzi ku ruinom zamku, znanego dawniej pod niemiecką nazwą Segewold. Jego początki datuje się na lata 1207–1209, gdy kawalerowie mieczowi umacniali władzę nad ziemiami Liwów. Później warownię przejęła inflancka gałąź zakonu krzyżackiego. Była siedzibą komturów, a w latach 1432–1560 także marszałka krajowego zakonu. Rozbudowywane skrzydła otaczały dziedziniec, natomiast podejścia osłaniały przedzamcza, mury i głębokie fosy. Naturalną ochronę zapewniały strome zbocza doliny oraz boczne wąwozy.

Ruiny zamku w Siguldzie
Ruiny zamku w Siguldzie

Po likwidacji władztwa zakonnego w 1562 roku Siguldę przejęła administracja polska, tworząc starostwo. Wojny polsko-szwedzkie na początku XVII wieku przyniosły zamkowi zniszczenia i zmiany załogi. Podczas rewizji z 1624 roku stwierdzono już, że budowla jest niezamieszkana. Nie przywrócono jej dawnej funkcji, a w XIX wieku właściciele majątku zaczęli urządzać wśród ruin ścieżki spacerowe.

Ruiny zamku w Siguldzie
Ruiny zamku w Siguldzie

Najbardziej wyrazistą pozostałością zamku jest wysoka ściana zachodniego skrzydła z ostrołukowymi oknami dawnej kaplicy. Widać w niej nieregularny kamienny mur i ślady podziału na kondygnacje. Przejście przez wieżę bramną prowadzi na teren wewnętrznego przedzamcza. Zabytkową substancję uzupełniają współczesne konstrukcje: drewniane galerie oraz nadbudowa wieży północnej, wykonane podczas konserwacji i częściowej rekonstrukcji w latach 2011–2012.

Z udostępnionych wież i murów otwiera się widok na zalesioną dolinę Gauji; ponad drzewami można dostrzec czerwone zabudowania Turaidy. W ruinach odbywają się koncerty, w tym festiwal muzyki operowej. Zwiedzanie warto połączyć ze spacerem po dawnym zespole majątkowym, w którego zabudowaniach działają dziś pracownie rzemieślników i artystów.

Ruiny zamku w Siguldzie
Ruiny zamku w Siguldzie
Ruiny zamku w Siguldzie
Ruiny zamku w Siguldzie

Related Posts