Pasmo Czerszli należy do najbardziej odludnych fragmentów zachodniego Beskidu Niskiego. Długa trasa z Nawojowej do Kotowa prowadzi przez wysoko położone przysiółki, rozległe bukowo-jodłowe lasy i niemal cały główny grzbiet pasma. Po drodze zdobywamy m.in. Sapalską Górę, Kozie Żebro, Tokarnię i Czerszlę, a pod koniec wędrówki odwiedzamy słynącą z pszczelarstwa Kamianną.
To propozycja zdecydowanie dla osób lubiących długie, spokojne wędrówki. Trasa liczy 23,3 km, suma podejść wynosi około 1100 m, a jej przejście zajmuje około 6 godz. 10 min. Nie jest to pętla – zaczynamy w Nawojowej, a kończymy w Kotowie. W przewodniku zaproponowano wykorzystanie autobusu kursującego na linii Kotów – Nawojowa.
Z Nawojowej na grzbiet
Początek wycieczki znajduje się w centrum Nawojowej, na wysokości około 360 m n.p.m. Przed wyruszeniem w góry warto obejrzeć położony nieopodal pałac Stadnickich. Obecny budynek powstał w XIX wieku, ale wykorzystuje wcześniejsze części pochodzące z XVI i XVII stulecia. Najbardziej charakterystyczna jest neogotycka część z wieżą.
Pierwszy fragment nie jest szczególnie efektowny – drogą asfaltową podchodzimy w kierunku Popardowej Niżnej i Kamionki Wielkiej. Po przekroczeniu Kamienicy rozpoczyna się właściwe zdobywanie wysokości. Po 1,6 km spotykamy żółty szlak pieszy, którym będziemy dalej wędrować. Jego oznakowanie miejscami bywa słabsze. Alternatywnym miejscem rozpoczęcia trasy jest stacja kolejowa Nowy Sącz-Jamnica, co wydłuża marsz o około 20 minut.
Przez jakiś czas poruszamy się wśród zabudowań Popardowej Niżnej. Później asfalt wreszcie się kończy, a szlak wchodzi do lasu i łagodnie wspina się w stronę Skalnika. Sam wierzchołek, mający 669 m wysokości, omijamy nieco z boku.
Na Margani – ostatnie widoki
Po około 5,8 km dochodzimy do niewielkiego przysiółka Na Margani, położonego na wysokości około 640 m. To jeden z najładniejszych fragmentów pierwszej części wycieczki. Między Kanią Górą a Margonią Niżną zachowało się kilka domów, a z otaczających je łąk otwierają się widoki na pobliskie szczyty.
Za przysiółkiem czeka jeszcze odcinek pięknych, otwartych łąk, dobrych na odpoczynek. Szlak trawersuje Maćkówkę, po czym około 7,5 km od startu definitywnie zanurza się w lesie. Od tego momentu aż do końcowych partii trasy rozległych panoram właściwie już nie będzie.
Nie oznacza to jednak monotonnej wędrówki. Charakterystyczną cechą Pasma Czerszli są właśnie rozległe lasy, z dużym udziałem buka i jodły.
Sapalska Góra i najwyższe szczyty Gór Grybowskich
Pierwszym z większych szczytów na grzbiecie jest Sapalska Góra – 831 m n.p.m., osiągana po około 9,3 km. To rozległy, dwuwierzchołkowy masyw porośnięty lasem bukowo-jodłowo-świerkowym. Dalej różnice wysokości są już stosunkowo niewielkie i przez dłuższy czas wędrujemy wysokim grzbietem.
Po minięciu mało wybitnej Jaworzyny dochodzimy do Koziego Żebra – 888 m n.p.m. To najwyższy punkt Gór Grybowskich i zarazem jeden z najważniejszych celów całej wyprawy. Nie należy mylić go z bardziej znanym Kozim Żebrem nad Wysową. Tutejszy szczyt jest wyższy i bardziej wybitny, ale podobnie jak większość wierzchołków Pasma Czerszli pozostaje całkowicie zalesiony. Zejście z niego jest dość strome i po deszczu może sprawić trochę problemów.
Następna jest Tokarnia – 830 m, a za nią jedno z bardziej wymagających krótkich podejść całej trasy. Choć do zdobycia pozostaje tylko około 120 m wysokości, wąska ścieżka prowadząca na Czerszlę potrafi dać się we znaki.
Czerszla i Kopiec
Po 13,6 km osiągamy Czerszlę – 877 m n.p.m. To od niej pochodzi nieformalna nazwa całego Pasma Czerszli, choć nie jest jego najwyższym punktem. Góra ma kształt stromego, całkowicie zalesionego stożka.
Za Czerszlą charakter szlaku nieco się zmienia. Pojawiają się wyręby i fragmenty mniej interesującego drzewostanu. Kolejnym wierzchołkiem jest Kopiec – 871 m, po którym rozpoczyna się wyraźniejsze zejście.
Po około 16 km docieramy do asfaltowej drogi schodzącej do Kotowa. Można nią skrócić wycieczkę o mniej więcej 3 km, ale ceną jest długi, około 4,5-kilometrowy marsz asfaltem. Pełny wariant prowadzi dalej przez las.
Kamianna – wieś pszczelarzy
Na skrzyżowaniu szlaków wybieramy niebieskie znaki prowadzące do Kamiannej. Szlak trawersuje zbocza Działu, po czym schodzi do wsi.
Po około 18,8 km docieramy do jednej z największych atrakcji kulturowych całej wycieczki. Kamianna od lat kojarzona jest z pszczelarstwem. Przy pasiece Barć działa skansen, w którym można zobaczyć kolekcję uli – część z nich ma fantazyjne kształty domków, zwierząt czy nawet karety. W pobliżu znajduje się Dom Pszczelarza oraz dawna drewniana cerkiew z 1930 roku, użytkowana obecnie jako kościół.
Z Kamiannej musimy jeszcze ponownie zdobyć około 120 m wysokości. Szlak wychodzi łąkami w okolice wyciągów narciarskich, a następnie wraca do lasu.
Przez Czarny Las do Kotowa
Na 19,8 km opuszczamy znakowany szlak i skręcamy w dużą drogę leśną. To fragment wymagający większej uwagi orientacyjnej. Dochodzimy do Kotowików Wyżnych, gdzie przy zabytkowym krzyżu pozostajemy na głównej drodze i obchodzimy szczyt od południa.
Droga sprowadza następnie do niewielkiej leśnej doliny, a dalej do Kotowa. Po 22,5 km wychodzimy na asfalt. Pozostaje jeszcze około 800 m marszu do przystanku autobusowego, gdzie kończy się licząca 23,3 km wędrówka.
Informacje praktyczne
Długość: 23,3 km
Suma podejść: około 1100 m
Czas przejścia: około 6 godz. 10 min
Najwyższy punkt: Kozie Żebro – 888 m n.p.m.
Trasa: z punktu A do punktu B, Nawojowa – Kotów
Szlaki: odcinki bez znaków, żółty szlak pieszy, niebieski szlak pieszy i ponownie drogi bez znaków.
To trasa przede wszystkim dla osób, które lubią las i odludne góry. Widoków jest niewiele, za to na jednym przejściu można poznać niemal cały długi grzbiet Pasma Czerszli i wejść na kilka z najwyższych szczytów Gór Grybowskich. Ze względu na długość, przewyższenie oraz końcowe odcinki poza znakowanymi szlakami warto zabrać dobrą mapę. Przed wyjazdem dobrze też sprawdzić aktualne połączenia autobusowe między Kotowem a Nawojową.
Dokładny rozpis/kilometraż tej trasy znajdziesz w naszym przewodniku:
