Pałac w Wejherowie – rezydencja Przebendowskich i Keyserlingków

Pałac w Wejherowie

Początki wejherowskiego pałacu wiążą się z Ignacym Franciszkiem Przebendowskim, który w 1767 roku rozpoczął budowę rodowej siedziby na terenie dawnych ogrodów mieszczańskich nad Cedronem. Podmokły grunt wymagał wcześniejszego osuszenia; pamiątką tych prac są stawy otaczające dzisiejszy park. Powstały dwa niepołączone skrzydła, lecz inwestycję przerwano po I rozbiorze Polski w 1772 roku. Przebendowski porzucił zamiar ukończenia rezydencji i wkrótce sprzedał dobra.

Pałac w Wejherowie
Pałac w Wejherowie

W 1796 roku majątek przejął Otto Aleksander von Keyserlingk, pierwszy przedstawiciel rodu, który zamieszkał w Wejherowie. Rozebrał pozostałości niedokończonego założenia i w latach 1796–1800 wzniósł nowy pałac – skromniejszy, parterowy i harmonijnie ukształtowany. Od północy prowadził do niego owalny podjazd, a od południa klasycystyczny ganek otwierał się na ogród z parkiem i fontanną. W latach 1854–1857 rezydencję rozbudowano o dwa boczne skrzydła i nową fasadę, nadając jej bardziej reprezentacyjny, eklektyczny wygląd.

Więcej informacji o ponad 70 dworach i pałacach powiatu wejherowskiego znajdziesz w naszym przewodniku:

Dwory i pałace Pomorza: powiat wejherowski
Dwory i pałace Pomorza: powiat wejherowski

Pałac pozostał siedzibą Keyserlingków do 1945 roku. Ostatni właściciel, Heinrich Keyserlingk junior, po wkroczeniu Armii Czerwonej został schwytany i zmarł w kwietniu 1945 roku. Po wojnie majątek znacjonalizowano. W pałacu mieściły się kolejno Technikum Leśne, internat oraz przedszkole dla dzieci niesłyszących. W 1993 roku budynek przekazano Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, które działa w nim do dziś. Sama rezydencja nie została poważnie zniszczona podczas wojny, lecz jej wyposażenie rozproszono. W listopadzie 2025 roku odnowiono elewację, zmieniając dotychczasową kolorystykę budynku.

Pałac w Wejherowie
Pałac w Wejherowie

Pałac jest budowlą klasycystyczną, później przekształconą w duchu eklektyzmu. Wzniesiono go na planie wydłużonego prostokąta, z wysokim podpiwniczeniem, bocznymi skrzydłami i dekoracyjnym dachem, w którym pojawiają się nawiązania neorenesansowe i neogotyckie. W elewacjach zachowało się boniowanie, a we wnętrzach dwa piece kaflowe, XIX-wieczny kominek z motywem herbowym i holenderskimi flizami, klasycystyczna sztukateria oraz szafa wnękowa w stylu biedermeier.

Pałac w Wejherowie
Pałac w Wejherowie

Najbardziej romantyczna opowieść związana z pałacem dotyczy Adelheid von Keyserlingk. Według legendy młoda hrabianka została pochowana na Kalwarii Wejherowskiej, ponieważ jej protestancka rodzina nie akceptowała małżeństwa z katolickim oficerem. Badania lokalnych miłośników historii podważyły tę wersję, lecz tajemniczy grób nadal przyciąga zakochanych, a opowieść o Adelajdzie stała się kanwą filmu kostiumowego Wojciecha Rybakowskiego.

Related Posts